Surp Sarkis Ermeni Kilisesi

 Surp Sarkis Ermeni  Kilisesi, 1924 yılından önce Ermeni Mahallesi olarak adlandırılan ve daha sonra Esatpaşa Mahallesi sınırları içinde alınan Değirmen Dağ’ın doğu yamaçları üzerinde yer alır. 19. yüzyılda yapılan, ancak kitabesi bulunamadığından yapım tarihi kesinlik kazanamayan kilise, 1922 yılına kadar kullanılmış, Ermenilerin Menemen’den ayrılmasının ardından kendi haline bırakılmıştır.

 

 Bir süre askeri depo olarak da kullanılan kilise, kesme taştan dikdörtgen planlı inşa edilmiş ve üzeri çatı ile örtülmüştür. 1894 nüfus sayımına göre Menemen’de 508 Ermeni, 1917 nüfus sayımına göre ise 140 Ermeni yaşamaktaydı. Ermenilerin yaşadığı mahaller Kasımpaşa ve Esatpaşa mahalleriydi.