Taşhan

 Türk İslam mimarisinin yaşayan örneklerinden biri olan Taşhan, yörede bulunan en önemli tarihi miraslardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ön cephe kapısındaki kitabe kayıp olduğundan, Taşhan’ın yapılış tarihi kesin olarak bilinememektedir. Ancak, Taşhan’ın yapımında görevlendirildiği söylenen ve Taşhan’ın bitişiğinde türbesi bulunan Şey Kamil’in yaşadığı dönemin 1600’lü yıllara rastlıyor olması, Taşhan’ın Osmanlı Padişahı 1. Ahmet (1603-1617) veya Genç Osman (1618-1622) döneminde yapıldığına işaret eder.

 

 Kare planlı, simetrik girişli moloz taş ve tuğladan yapılmış iki katlı bir yapı olan Taşhan, ticaretin canlanması ile birlikte çoğalan kent içi hanların ilk örneklerindendir. Üst katta 24 adet konaklama odaları bulunan Han’ın kare şeklindeki avlusunun 4 tarafında, tabanları granit olan tuğla kemer ve çapraz tonozdan oluşan revaklar bulunmaktadır. Girişin sağında 13 basamaklı taş merdivenle yukarı çıkılır. Her odanın iki ya da üç nişi, bir ocak, yuvarlak kemerli bir pencere, revaklara açılan kapısı vardır. Pencereler dikdörtgen taş söveli olup, dökme çapraz tonozlu üretimlidir. Tüm cepheyi iki sıralı kirpi saçaklar kuşatır. Taşhan, karşısında bulunan Bedesten, Mahkeme Camii ve Hamam ile bir külliye oluşturmaktadır. Manisa’dan gelen kervanların İzmir ya da Foça’ya ulaşmalarında merkezi bir konumda olması, bir günlük mesafede yer alması sebebiyle, kervansaraylarda olduğu gibi bir konaklama ve ticaret merkezi oluşmuştur.

 

 Taşhan, Menemen’in 1950-1960 dönemi Belediye Başkanı olan Bedri Onat’ın yoğun çabası ile tamir edilerek yıkılmaktan kurtulmuştur. Menemen Belediye Başkanı Tahir Şahin’in girişimleri ile 2013 yılında restorasyonuna başlanmış ve iki yıllık çalışmalarının ardından Tarihi Taşhan çarşısı olarak yeniden hizmet vermeye başlamıştır.